| Przewodnik Oliwa - Inny smak Gdańska |
Menu "Oliwa - Inny Smak Gdańska"
Fragment z przewodnika "Oliwa - Inny Smak Gdańska" wydanego przez Gdańską Organizację Turystyczną "Oliwa była niegdyś odrębną, zaniedbaną osadą. Dopiero pojawienie się na tym terenie „białych mnichów” zakonu Cystersów nadało jej charakter i piękno. Zakonnicy przybyli na te tereny na początku XII w. (1178-1186) osiedlając się w dolinie nad Potokiem Oliwskim. Powszechnie pryjmuje się, że fundatorem opactwa oliwskiego był książę pomorski Sambor I. W swoich pczątkach opactwo oliwskie stanowili zakonnicy duńscy i niemieccy, a założenia ascetyczne i estetyczne mnichów zakładały surowość i prostotę życia zakonnego. Charyzmatem tego zakonu była służba Bogu i człowiekowi przez modlitwę i pracę, co stanowi bezpośrednie odzwierciedlenie hasła „ora et labora” (módl się i pracuj). To właśnie hasło kształtowało układ dnia mnichów, sposób zarządzania klasztorem i funkcjonowanie opactwa w ten sposób, by było niezależne gospodarczo i w pełni zaspakajało potrzeby społeczności klasztornej. Niezwykła pracowitość „białych mnichów”, przedsiębiorczość, zdolności organizacyjne, ciągłe udoskonalanie narzędzi pracy przyczyniły się, oprócz utrwalania wiary i rozpowszechniania kultu Maryjnego, do krzewienia rolnictwa, hodowli i rozwoju rzemiosła. Na żyznych glebach oliwskich uprawiano ziemię, hodowano zwierzęta i ryby oraz wszystkie te dary przetwarzano. Cystersi zajmowali się też rzemiosłem i handlem. Gromadzili liczne zbiory biblioteczne i rozwijali piśmiennictwo oraz kształcili się na uniwersytetach europejskich. W początkowym okresie cystersi oliwscy pozyskiwali swe dobra głównie wskutek darowizn, później utrzymywali się z transakcji handlowych oraz z dzierżaw ziemi i jezior, jak również z dziesięcin. Ważną częścią ekonomii „białych mnichów” była też gospodarka młyńska i prowadzenie warsztatów stolarstwa artystycznego oraz drukarni (XVII –XVIII w.). Niestety, w wyniku najazdów pruskich i konfliktów prusko – krzyżackich (XII – pocz. XIV w.), najazdów protestantów gdańskich (1577) i wojen polsko – szwedzkich (XVII w.) ucierpiała zabudowa opactwa i jego posiadłości. W wyniku pierwszego rozbioru Polski klasztor oliwski znalazł się w obrębie państwa pruskiego, którego władze 1 października 1831r. dokonały kasaty jego dóbr. Niedługo potem zmarli ostatni zakonnicy, a kościół przydzielono parafii katolickiej. W 1929r. świątynię podniesiono do godności katedry; w 1971r. nadano jej tytuł bazyliki mniejszej; od 1992r. stała się bazyliką archidiecezjalną po utworzeniu Metropolii Gdańskiej. W zabudowaniach klasztornych mieści się dziś Kuria Biskupia i Seminarium Diecezjalne. Od kwietnia 1945r. po powtórnym przybyciu cystersów klasztor ma siedzibę w Gdańsku Oliwie przy ul. Polanki jako przeorat zwykły parafii p.w. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej. Odnowa życia zakonnego opartego o Regułę św. Benedykta w XI wieku dała podwaliny powstaniu zakonu cystersów, którego ideały życia monastycznego przyniosły dużą popularność trwającą przez wiele stuleci. Specyfika zakonu objawiała się scentralizowanym systemem władzy, zależnością poszczególnych opactw i corocznymi kapitułami generalnymi odbywającymi się we wrześniu w Citeaux. To właśnie Zakon Cysterski stanowił jedną z pierwszych instytucji łączących zróżnicowaną Europę. Cysterskie dziedzictwo kulturowe na Pomorzu jawi się jako istotny odcinek Szlaku Cysterskiego Polsce, który z kolei jest częścią europejskiego szlaku cysterskiego utworzonego przez Rdę Europy w 1990 r., w ramach międzynarodowego programu europejskich dróg kulturowych pzy UNESCO. Ideą uruchomienia szlaku jest przybliżenie dziejów i dorobku kulturowego opactw na całym jego obszarze wraz z ukazaniem ich znaczenia w rozwoju kulturowym danego regionu oraz historyczny związek z Europą Zachodnią. OLIWA na Europejskim Szlaku Cysterskim. Cysterski Trakt, jak mało który ze szlaków kulturowych, nadaje się do eksponowania i krzewienia idei jedności Europy. Jest odzwierciedleniem chrześcijańskich" źródło: www.got.gdansk.pl
zobacz także Zwiedzaj Gdańsk i Oliwę z Kartą Turysty
|
||||||||||
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|












