Park Oliwski im. A. Mickiewicza

Park Oliwski jest jednym z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Trójmiasta. Park Oliwski powstał na przełomie XII i XIII wieku, kiedy powstało cysterskie opactwo w Oliwie. Zapewne już wtedy powstał przyklasztorny ogród. Jednak charakteru rekreacyjno-ozdobnego zaczął nabierać ogród w związku z powstaniem rezydencji opata w XVI wieku.

Dzisiejszy kształt zawdzięcza park ostatnim opatom oliwskim. Założenie zwane „francuskim”, położone po wschodniej i południowej stronie rezydencji opackich, przetrwało do dziś prawie w niezmienionym stanie.

 Jego główne elementy to Aleja Lipowa, parter kwiatowo-trawnikowy przed nowym Pałacem Opackim i wgłębiony parter kwiatowo-trawnikowy zwany Paradyżem lub Rajem, w otoczeniu drzew rodzimych i egzotycznych oraz Groty Szeptów, trzy stawy i cieniste aleje zwane bindażami. Należał jeszcze do niego Labirynt i Oranżeria.

 

Park Oliwski, Park w Oliwie, Pałac Opacki, Grota Szeptów, Aleja Lipowa, Palmiarnia, opat Jecek Rybiński, park angielski, park francuski

Park Oliwski, Park w Oliwie, Pałac Opacki, Grota Szeptów, Aleja Lipowa, Palmiarnia, opat Jecek Rybiński, park angielski, park francuski

Parkowa sceneria przez cały rok urzeka mieszkańców Trójmiasta i turystów. Od lat jest to jedno z najpopularniejszych miejsc spacerowych Gdańska. Jego piękno doceniają zwłaszcza pozujące do plenerowej fotografii ślubnej młode pary, które na stałe wpisały się w krajobraz oliwskich klombów i alejek.

Początki parku sięgają XV wieku. Najstarszy ogród cysterski znajdował się na południe od zabudowań klasztornych. Wybór takiego terenu nie był przypadkowy – jego wielkim atutem była osłonięcie przed północnymi wiatrami i zwiększone nasłonecznienie. W pierwszym ogrodzie uprawiano podstawowe warzywa i zioła lecznicze. Nowe okazy przywożono raczej sporadycznie, w celu aklimatyzacji w warunkach oliwskich.

Dzisiejszy wygląd parku to efekt prac przeprowadzonych za czasów opata Jacka Rybińskiego (1740-82), na którego zlecenie powiększono teren ogrodu i zagospodarowano go zgodnie ówczesną, przeniesioną z Francji ogrodową modą. Autorem projektu był ogrodnik Hentschel, a wykonawcą architekt i ogrodnik Kazimierz Dębiński z Kocka. Wzorcem Dębińskiego były ogrody stworzone przez Andre Le Notre’a – twórcę m.in. ogrodów wersalskich. Mniej więcej w tym samym okresie ukształtował się dzisiejszy wygląd głównej części Pałacu Opatów.

 

Francuska część Parku Oliwskiego

Najbardziej charakterystycznym elementem francuskiej części jest tzw. parter kwiatowo-trawnikowy na tyłach nowego Pałacu Opatów, ze stożkami ze strzyżonych cisów na narożach. Tuż za tą częścią, na osi wschód-zachód rozciąga się potężna aleja lipowa, przechodząca ku wschodowi w szpalery. Dzięki sztucznemu wygięciu koron tworzy cienisty tunel. W przeszłości krańcem utworzonej pomiędzy drzewami panoramy było morze – dziś widok przesłoniły współczesne budowle. Drugą, również dziś nie istniejącą perspektywę Dębiński poprowadził w kierunku ul. Polanki. Z aleją lipową sąsiaduje sztuczna dolinka, zwana paradyżem (rajem). Jej zagłębienie otaczają stare magnolie, modrzewie, azalie i rododendrony. W zamknięciu dolinki znajduje się popiersie Adam Mickiewicza, ustawione w 100-lecie śmierci poety (od jego imienia park otrzymał swoją obecną nazwę). Tuż obok dolinki zachowały się XVIII-wieczne groty szeptów - ustawione naprzeciw siebie muszle akustyczne, w których szept przy ścianie jednej groty jest słyszalny na ścianie przeciwległej. Za główną aleją parku znajdował się kiedyś labirynt, którego wielką atrakcją były wspinające się po roślinach drewniane zwierzęta. Dziś w miejscu dawnego labiryntu mieści się palmiarnia (najciekawsze okazy: palmy, figowiec i bananowiec), a obok niej alpinarium i ogród botaniczny ( z przedstawicielką największych drzew na świecie – sekwoją). W 1967 roku francuską część parku ozdobiono popiersiami książąt pomorskich Świętopełka i Mściwoja II (autor: Alfons Łosowski). Zasadniczy układ alei, stawów i szpalerów tej części parku pozostał do dziś nie zmieniony.

 

Angielska część Parku Oliwskiego

Na północny zachód od części francuskiej znajduje się obszerniejsza, krajobrazowa część parku, w typie ogrodu angielskiego. Jest to dzieło berlińskiego ogrodnika Johanna Saltzmanna, sprowadzonego pod koniec XVIII wieku przez opata Karla Hohenzollerna. Wówczas przyłączono do parku tereny aż do dzisiejszego wzgórza Pachołek, gdzie znajdował się pawilon z widokiem na morze. Kręte ścieżki, sztucznie nasypane pagórki i stawik imitują dziką przyrodę. Najbardziej malowniczym miejscem tej części parku jest fragment koryta Potoku Oliwskiego ze sztuczną kaskadą oraz Wielki Staw. W pobliżu rosną okazy egzotycznych drzew: miłorzębu japońskiego, daglezji, magnolii drzewiastych. Dodatkową ozdobą są realistyczne i abstrakcyjne rzeźby, które tworzą od 1976 roku plenerową Galerię Współczesnej Rzeźby Gdańskiej (własność Muzeum Narodowego w Gdańsku). Ponadto w angielskiej części Parku Oliwskiego znajduje się  kameralna altana.

 

Lista drzew w Parku Oliwskim

  1. Salix x sepulcralis "Chrysoma" Wierzba płacząca
  2. Tilia sp. Lipa
  3. Acer platanoides Klon zwyczajny
  4. Larix decidua Modrzew europejski
  5. Picea abies Świerk pospolity
  6. Fagus sylvatica Buk zwyczajny
  7. Taxus baccata Cis
  8. Liriodendron tulpifera Tulipanowiec amerykański
  9. Juglans cinerea Orzech szary
  10. Betula sp Brzoza
  11. Metasequoja glyptostroboides Metasekwoja chinska
  12. Sequoiadendron gigantem Mamutowiec olbrzymi
  13. Ginko biloba Miłorząb japonski
  14. Musa basjoo Bananowiec
  15. Phoenix canariensis Daktylowiec kanaryjski
  16. Carpinus betulus Grab pospolity
  17. Alnus glutinosa Olsza czarna
  18. Fraxinus excelsior Jesion wyniosły
  19. Castanea sativa Kasztan jadalny
  20. Pinus sp. Sosna
  21. Pseudotsuga taxifolia Daglezja zielona
  22. Quercus sp. Dąb
  23. Chamaecyparis nootkatensis Cyprysik kutkajski

 

Zobacz także:

PARKOWANIE 8-9 sierpnia 2009 Park Oliwski

MOZARTIANA 19-22 sierpnia 2009 Festiwal Mozartowski w Oliwie  

Filmy Wiosna w Parku Oliwskim

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »