Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża w Gdańsku Oliwie
Oliwskie ZOO jest jednym z największych ogrodów zoologicznych w Polsce, atrakcyjnym miejscem rekreacji i edukacji. Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża powstał w 1954 roku na terenie parkowo-leśnym, gdzie od końca XIX wieku do 1945 roku funkcjonował pensjonat.
Na obszarze 136 hektarów mieszkają zwierzęta pochodzące ze wszystkich kontynentów. Spacerując alejami i odwiedzając pawilony można zobaczyć takie zwierzęta jak między innymi: tygrys amurski, słoń afrykański, żubry, kondory wielkie, pingwiny tońce, hipopotamy nilowe, szympanse i orangutany. Najnowszymi lokatorami Zoo są żyrafy i gepard.
W 2007 roku oliwski ogód zoologiczny odwiedziło blisko 388 tysięcy osób.
Oliwskie ZOO słynie z położenia w sercu malowniczej Doliny Leśnego Młyna na obszarze Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Jego chlubą jest m.in. największa hodowla kondora wielkiego w Europie, duża rodzina szympansów, najliczniejsze w Polsce stado pingwinów tońców. Wśród polskich ogrodów zoologicznych gdański zajmuje największą powierzchnię – na blisko 136 hektarach żyje tu ponad 1100 zwierząt reprezentujących przeszło 200 gatunków. Nie brak więc argumentów, żeby uznać ZOO za jedną z największych trójmiejskich atrakcji. W 2007 roku ogród odwiedziło ponad 350 tys. gości.
Do 1945 roku w Dolinie Leśnego Młyna funkcjonowało sanatorium dla reumatyków i osób ze schorzeniami górnych dróg oddechowych (niem. Luftkurort). Łagodny klimat panujący w dolinie, strumyki, oczka wodne, niewielkie bagna, rozległe łąki, nasłonecznione pagórki i zacienione lasy – te wszystkie cechy przeważyły o założeniu właśnie w tym miejscu miejskiego ogrodu zoologicznego. Nowe ZOO otwarto w roku 1954. W pierwszych latach działalności w wyposażeniu i urządzaniu ogrodu pomagali mieszkańcy całego Trójmiasta i zakłady pracy. W kolejnych czynach społecznych powstawały alejki i wybiegi dla zwierząt. Pierwszymi mieszkańcami ZOO były m.in. papugi, sarny, chomiki, małpy, węże. Zwierzęta egzotyczne zwozili marynarze, te bardziej pospolite przynosili mieszkańcy.
Niedługo po otwarciu, w latach 60. w ogrodzie nakręcono sceny batalistyczne do „Krzyżaków” Aleksandra Forda – ówczesnej filmowej superprodukcji.
Dziś oliwskie ZOO należy do Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Światowego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych (ta elitarna organizacja liczy tylko 250 członków z całego świata). Głównymi założeniami obu stowarzyszeń jest rezygnacja z wysokich ogrodzeń, powiększanie wybiegów. Dzięki temu spacerując po ogrodzie często odnosi się wrażenie braku barier między człowiekiem a zwierzęciem.
Oliwski ogród zamieszkują reprezentanci wszystkich kontynentów. Są wśród nich zwierzęta, których populacje na wolności już właściwie nie istnieją. Już tylko tutaj spotkać można antylopy bongo, oryksy arabskie, hipopotamy karłowate czy kondory wielkie. Osobliwością jest para tukanów (gatunek ten w Polsce można spotkać tyko w Oliwie i płockim ZOO). W wielkich małpiarniach żyją m.in. szympansy i orangutany. Zwierzętami ostatnio sprowadzonymi do ogrodu są żyrafy, gepardy i surykatki. Wśród tak licznej menażerii, niektóre zwierzęta zapadły szczególnie w pamięć zarówno zwiedzającym jak i pracownikom ogrodu. Do dziś legendą ZOO pozostaje nieżyjący od kilku lat szympans Karol, który spędził w ogrodzie ponad 30 lat. Złośliwy i nerwowy, na starość złagodniał. Przez ostatnie lata życia poruszał się o jednej nodze – drugą trzeba było amputować z powodu gangreny.
ZOO jest nie tylko idealnym miejscem rekreacji, wypoczynku i spotkania z przyrodą. Jest to także znakomita placówka naukowa i dydaktyczna, z której doświadczenia korzystają szkoły z całego województwa. Ale przede wszystkim to prawdziwy raj dla dzieci. Specjalnie dla najmłodszych powstało „małe zoo” – jedyna część ogrodu, w której można karmić i głaskać zwierzęta. Przebywają tu młode osobniki, osierocone lub odrzucone przez matki- lamy, osły, owce, króliki, a nawet młode dziki. Inną atrakcją, szczególnie popularną wśród maluchów, jest zwiedzanie ogrodu „kolejką retro”, która kursuje między wybiegami. Pociąg jedzie wolno, więc można dokładnie przyjrzeć się wszystkim zwierzętom. Podróż umila kierowca – przewodnik w jednej osobie, barwnie opowiadający o zwyczajach i życiu poszczególnych gatunków.
W ogrodzie znajduje się kilka punktów gastronomicznych. Oczekiwanie na posiłek umilają dzieciom place zabaw z piaskownicami i huśtawkami.
Cennik pamiątek i przewodników dostępnych w gdańskim Zoo:
1. "Przewodnik po ZOO" w wersji polskiej - 10,00 zł 2. "Przewodnik po ZOO" w wersji angielskiej - 15,00 zł 3. "Mapka tras zwiedzania ZOO" - 5,00 zł 4. Pamiątkowy notes w twardej oprawie - 8,00 zł 5. Pamiątkowy notesik mały - 1,50 zł 6. Pocztówki małe - 0,70 zł 7. Pocztówki duże - 1,20 zł 8. Składanka pocztówek - 2,20 zł
Słowo wstępu w przewodniku po ZOO w Gdańsku Oliwie
Serdecznie witam w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym Wybrzeża w Gdańsku Oliwie, który w 2009 roku będzie obchodził jubileusz 55-lecia istnienia.
Gdańskie ZOO, którego łączna powierzchnia wynosi blisko 130 ha, gromadzi gatunki zwierzęt pochodzące ze wszystkich kontynentów. Warto im się dokładnie przyjrzeć, większoœść nich bowiem nie występuje już w œśrodowisku naturalnym, a pozostafe prawdopodobnie już niedfługo będzie można oglądać jedynie w ogrodach zoologicznych. Chociaż trudno w to uwierzyć, zagrożone wyginięciem są nawet słonie afrykańskie, hipopotamy nilowe, kondory czy szympansy. Rozwój przemysłu, degradacja śœrodowiska naturalnego oraz nielegalny handel zwierzętami spowodowały wyginięcie niektórych gatunków antylop, papug i drapieżników, a wkrótce grozi to także tygrysom, panterom śœnieżnym i wilkom grzywiastym. Współczesne ogrody zoologiczne - będące ostoją dla ginących zwierząt - są jednymi z najważniejszych instytucji powstrzymujących ten dramatyczny proces. To ogromne wyzwanie sprawia, że chcemy stworzyć zwierzętom jak najlepsze warunki życia. To właśnie jest głównym celem wszystkich inwestycji w gdańskim zoo.
Zoo w Oliwie jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA), Europejskiego Stowarzyszenia Dydaktyków Ogrodów Zoologicznych (EZE), Europejskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Zwierząt Zoologicznych i Wolnożyjących (EAZWV), uczestniczy w wielu programach hodowlanych dotyczących ginących gatunków w ramach EEp, a ponadto bierze aktywny udział w międzynarodowych kampaniach na rzecz ratowania ginęcych gatunków. W 2004 roku Londyńskie Towarzystwo Zoologiczne wyróżniło oliwskie zoo brązowym medalem za zorganizowanie zakończonej sukcesem akcji na rzecz ratowania tygrysów. W kampanii zebraliœmy 2500 euro na rzecz ratowania żółwi, za co oliwski ogród otrzymał brązowy medal również w 2005 roku.
Dzięki zaangażowaniu dawnych i obecnych pracowników naszego ogrodu, moich poprzedników - dyrektorów, a także dzięki bardzo dobrej współpracy z gdańskim magistratem, nieocenionej życzliwoœci i pomocy mieszkańców Trójmiasta oraz hojnoœści sponsorów możemy się dziœś cieszyć jednym z najwększych i najpiękniejszych ogrodów zoologicznych w Europie. Oglądając zwierzęta żyjace w naszym ogrodzie zoologicznym, pamiętajcie jednak Państwo, że również od Waszej postawy będzie zależeć los wielu wciąż żyjących na wolności zwierząt. Pragnę, aby wizyta w zoo rozbudzała poczucie współodpowiedzialnośœci za los dziko żyjących zwierząt. Wierzę, że mamy jeszcze szansę ocalić je dla przyszłych pokoleń.
Dyrektor Miejskiego Ogrodu Zoologicznego Wybrzeża w Gdańsku Oliwie
Michał Targowski
Lista zwierząt zamieszkujących Zoo w Gdańsku Oliwie
Na 136 hektarach Oliwskiego ZOO mieszka ogółem 208 gatunków i łącznie 1175 sztuk zwierząt